قهوه یکی از قدیمیترین و محبوبترین نوشیدنیهای دنیا است و هر کشوری سبک مخصوص خود را برای دمآوری آن دارد. اسپرسو جایگاه خاصی در میان تمام این روشها پیدا کرده است. دلیلش این است که اسپرسو عصارهای غلیظ و دقیق از قهوه است که با فشار آب داغ از میان دانههای آسیابشده عبور میکند و طعمی خاص ایجاد میکند. بسیاری از نوشیدنیهای معروف از همین اسپرسوی کوچک و تیره شروع میشوند. پس شناخت انواع اسپرسو و روش تهیهی اصولی آن، برای هر کسی که قهوهدوست است، اهمیت دارد.
انواع اسپرسو، معرفی و تفاوتها
مقدار آب، اندازهی آسیاب و حتی زمان عصارهگیری، نوع اسپرسو را تغییر میدهد. همانطور که میدانید تفاوتهای کوچک میتوانند نتیجهی متفاوتی ایجاد کنند.
در ادامه انواع اسپرسو را معرفی میکنیم:
این همان شات کلاسیک است که حدود 20 میلیلیتر حجم دارد. طعم آن متعادل و استاندارد است یعنی نه خیلی تلخ و نه خیلی غلیظ است. بیشتر افراد برای نوشیدن مستقیم از همین مدل استفاده میکنند. اگر در کافیشاپ درخواست «یک شات اسپرسو» بدهید، معمولاً اسپرسو سینگل سرو میشود.
حجمی حدود 40 میلیلیتر دارد و از دو برابر پودر قهوه برای آمادهسازی آن استفاده میشود. طعم قویتر و غلیظتر دارد و پایهی بسیاری از نوشیدنیهای شیری است چون شیر طعم قهوه را ملایم میکند. استفاده از دبل باعث میشود مزهی قهوه گم نشود.
ریسترتو با همان مقدار پودر اسپرسوی معمولی تهیه میشود، اما آب کمتری از آن عبور میکند. نتیجه، عصارهای بسیار غلیظ و شیرینتر است. کسانی که طعم تلخی نهایی اسپرسو را دوست ندارند، معمولاً ریسترتو را ترجیح میدهند چون طعم طبیعی قهوه بیشتر حس میشود.
یکی دیگر از انواع اسپرسو، لانگو است که کاملاً برعکس ریسترتو میباشد. آب بیشتری از قهوه عبور میکند و حجم خروجی بیشتر میشود. غلظت آن کمتر و طعمش تلختر است. بعضی افراد که دوست دارند حجم بیشتری بنوشند اما نمیخواهند از قهوه فیلتری استفاده کنند، لانگو برای آنها مناسبتر است.
دوپیو از نظر فنی همان دبلشات است، اما در بعضی کافهها با استاندارد دقیقتری سرو میشود. یعنی میزان آسیاب و زمان عصارهگیری طبق استانداردهای خاصی تنظیم میشود.
آفوگاتو علاوه بر نوشیدنی معمولی، نوعی دسر نیز است. یک اسکوپ بستنی وانیلی که یک شات اسپرسوی داغ روی آن ریخته میشود. تضاد داغ و سرد، شیرینی بستنی و تلخی قهوه، طعم جذاب و محبوبی ایجاد میکند.
آشنایی با تفاوت انواع اسپرسو
جدول زیر مقایسهی بین انواع اسپرسو را نشان میدهد.
| نوع اسپرسو | حجم تقریبی | طعم و میزات تلخی | غلظت |
| سینگل شات | 2۰ میلیلیتر | تعادل تلخی و ترشی | متوسط |
| دبل شات | 40میلیلیتر | قوی و تلختر | زیاد |
| ریسترتو | 15 میلیلیتر | تلخی کمتر، شیرینی بیشتر | خیلی زیاد |
| لونگو | 40 تا 60 میلیلیتر | تلختر با غلظت کمتر | کمتر |
| آفوگاتو | ۳۰ میلیلیتر | متعادل | متوسط |
نحوه تهیه انواع اسپرسو در خانه
آماده کردن انواع اسپرسو در خانه سخت نیست، فقط نیاز به دقت و انتخاب درست مواد دارد. سه روش رایج برای دمآوری خانگی عبارتند از:
۱. اسپرسوساز خانگی
این دستگاه بهترین نتیجه را ایجاد میکند. برای عصارهگیری اصولی توجه به موارد زیر لازم است:
- باید از آسیاب ریز استفاده شود.
- قهوه در پرتافیلتر یکدست و صاف فشرده شود.
- زمان خروجی بین ۲۵ تا ۳۰ ثانیه باشد.
- اگر عصارهگیری خیلی سریع انجام شد، به این معناست که آسیاب قهوه خیلی درشت است و باید آن را ریزتر کنید تا عصارهگیری مناسبتری داشته باشید.
- اگر عصارهگیری خیلی دیر انجام شد و مزهی آن تلخ بود، آسیاب باید درشتتر شود.
برای تهیه یک شات حرفهای در خانه، لازم است به این نکات مهم توجه کنید.
۲. موکاپات
موکاپات قهوهای شبیه اسپرسو تولید میکند، اما طعم آن کمی ملایمتر و کمتر غلیظ است.
- مخزن را تا زیر سوپاپ آب کنید.
- پودر قهوه فشرده نشود.
- حرارت، ملایم باشد.
- در پایان، قهوه را بلافاصله از روی حرارت بردارید تا طعم تلخ ناشی از سوختن آن ایجاد نشود.
استفاده از آب داغ در موکاپات باعث میشود قهوه عطر و طعم بهتری داشته باشد زیرا این کار به استخراج بهتر طعم و عطر کمک میکند
۳. دستگاه کپسولی
سادهترین روش برای افراد پرمشغله است زیرا فقط کپسول مناسب و تازه لازم دارید و نتیجهای یکنواخت و بدون دردسر بهدست میآید.
انواع نوشیدنیها بر پایه اسپرسو
وقتی شات اسپرسوی خوب تهیه شود، میتوان نوشیدنیهای خوشطعم و متنوع ساخت. معروفترین گزینهها موارد زیر هستند:
- آمریکانو: اسپرسو با آبجوش رقیق میشود
- لاته: اسپرسو + شیر بخار دادهشده + کمی فوم
- کاپوچینو: اسپرسو + شیر + فوم زیادتر
- موکا: اسپرسو با شیر و شکلات
- فلتوایت: شبیه لاته اما با اسپرسوی قویتر
- ماکیاتو: اسپرسو با یک لایهی کوچک فوم شیر
- آفوگاتو: بستنی وانیل + اسپرسوی داغ
هر نوشیدنی برای شخصیت خاصی مناسب است. مثلاً لاته برای کسانی که طعم ملایم و شیرینتر دوست دارند مناسب است، اما کسانی که طعم شدیدتری میخواهند، معمولاً سراغ فلتوایت یا دبلشات میروند.
نکات مهم در انتخاب اسپرسو مناسب برای نوشیدنیها
انتخاب اسپرسوی مناسب فقط به نوع دانه و نوع دستگاه بستگی ندارد. اگر میخواهید نوشیدنی خوش طعم و استاندارد درست کنید، باید چند نکته مهم برای درست کردن انواع اسپرسو رعایت شود:
- برای اینکه طعم نوشیدنی شما بینظیر شود، باید نوع درست اسپرسو انتخاب شود.
- برای نوشیدنیهای شیرمحور مثل لاته، دبلشات بهترین گزینه است.
- برای طعم قوی و غلیظتر، ریسترتو مناسبتر است.
- اگر حجم بیشتر اما غلظت کمتر دوست دارید، لانگو انتخاب خوبی است.
- برای دسر و ترکیبات شیرین، اسپرسوی معمولی یا دبل مناسبترین گزینه است.
علاوه بر انتخاب نوع اسپرسو، کیفیت دانهی قهوه نیز بسیار اهمیت دارد. دانهی تازهبرشته و نگهداری مناسب، روی طعم نهایی اثر مستقیم دارد. حتی اگر از گرانترین دستگاهها هم استفاده کنید ولی قهوه کهنه باشد، نتیجهی خوبی بهدست نمیآید.
چشیدن طعم واقعی قهوه با شناخت انواع اسپرسو
اسپرسو یک نوشیدنی کوچک و پرطرفدار در تمام جهان است. هر نوع اسپرسو، تجربهی متفاوتی از طعم، تلخی، غلظت و عطر را منتقل میکند. از طرفی پایهی بسیاری از نوشیدنیها نیز میباشد، پس شناخت درست آن باعث میشود تجربهی نوشیدن قهوه جذابتر و حرفهایتر شود.
اگر تصمیم دارید تهیهی انواع اسپرسو را در خانه شروع کنید، لازم نیست از همان ابتدا دستگاه گران بخرید. یک موکاپات ساده هم برای شروع کافی است. اما مهمترین نکته، قهوهی تازه و مناسب اسپرسو است.
در صورتیکه به دنبال خرید قهوهی باکیفیت و مناسب اسپرسو هستید، فروشگاه اینترنتی قهوهخانه انتخاب قابل اعتمادی است. تنوع دانهها و تازگی آنها، باعث میشوند نتیجهی نهایی با دستگاه حرفهای یا موکاپات، خوشطعم و عطردار باشد.
با کمی تمرین و تلاش، هر کسی میتواند در خانه شاتهایی تهیه کند که طعم آنها به شاتهای کافیشاپ نزدیک باشد.