قهوه یکی از پر طرفدارترین نوشیدنی های دنیا است که در برنامه روزانه اکثر افراد وجود دارد. قهوه همچنین ماده ای پر خاصیت است که می تواند سبب تسکین سردرد و کاهش التهابات شود. البته، در حالی که برخی افراد از قهوه به عنوان درمان سردرد یا میگرن استفاده می کنند، گروهی دیگر هستند که با مصرف کافئین سردرد می گیرند.
نحوه تاثیر بیولوژیکی کافئین بر سیستم عصبی و بدن
کافئین به عنوان محرک طبیعی شناخته می شود که در قهوه هم وجود دارد و موجب تشدید فعالیت سیستم عصبی و مغز می شود. بدن ما به خوبی کافئین را جذب می کند و اثرات کوتاه مدت آن حدود 5-35 دقیقه پس از نوشیدن، ظاهر می شوند و می توانند تا 12 ساعت ادامه پیدا کنند.
کافئین، سبب بهبود گردش مواد شیمیایی از جمله کورتیزول و آدرنالین در بدن می شود و ضربان قلب، تنفس و هوشیاری را بالا می برد. مصرف کافئین در دوزهای پایین، به احساس شادابی و تمرکز کمک می کند. اما اگر دوز بالایی از کافئین مصرف کنید، ممکن است دچار اضطراب و بی خوابی شوید.
بنابراین، کافئین تاثیر بیولوژیکی قابل توجهی بر سیستم عصبی دارد و بر سردرد به ویژه میگرن هم اثر می گذارد. بر اساس مطالعات، ثابت شده که کافئین هم می تواند سردرد را تسکین دهد و هم سبب تحریک سردرد شود. به عنوان مثال، قطع ناگهانی کافئین نیز به نوبه خود سردرد را تشدید می کند.
تاثیر قهوه بر میگرن
بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان از میگرن رنج می برند. با این حال، علت این عارضه همچنان یک راز نهفته است. بسیاری از پزشکان به افراد مبتلا به میگرن توصیه می کنند که از مصرف کافئین خودداری نمایند. تاثیر قهوه بر سردرد و میگرن یکی از موضوعات مورد بحث در میان علاقمندان به این نوشیدنی می باشد. افراد مبتلا به میگرن ممکن است، پس از نوشیدن قهوه، سردردهای بیشتری را تجربه کنند.
البته، احتمال ابتلا به میگرن ناشی از مصرف قهوه به دوز آن نیز بستگی دارد. افرادی که حداکثر 14 ساعت سردرد میگرنی را در ماه تجربه می کنند، با مصرف یک تا دو وعده کافئین در روز (150-200 میلی گرم) می توانند از سردرد پیشگیری کنند. بر اساس یک مطالعه جدید در مجله پزشکی در آمریکا، مصرف بیش از سه وعده کافئین، احتمال حملات میگرنی شما را در هر ماه افزایش خواهد داد.
آیا کافئین ماده ای مسکن و ضد التهاب است؟
قهوه حاوی آنتی اکسیدان ها و ترکیباتی نظیر کافئین، اسید کلروژنیک، کافستول، تریگونلین و کاهوول است که در مقادیر کم به کاهش التهاب و سایر بیماری ها کمک می کنند. البته، واکنش افراد نسبت به کافئین به عوامل مختلفی نظیر تفاوت های فردی، ژنتیک و ... بستگی دارد.
در نتیجه، نوشیدن قهوه در بعضی افراد سبب افزایش التهاب می شود. به طور کلی، التهاب عوارض مختلفی از جمله عفونت های مکرر، خستگی، درد و مشکلات گوارشی را به همراه دارد. اگر با نوشیدن قهوه، متوجه بروز این علائم شدید، بهتر است مصرف خود را کاهش دهید تا از التهاب جلوگیری کنید.
از لحاظ علمی ثابت شده که کافئین در واقع یک مسکن است. اگرچه تاثیر آن خیلی قوی نیست ولی به تخفیف درد کمک می کند. کافئین، بر گیرنده های آدنوزین که در ایجاد درد نقش دارند، تاثیر می گذارد و باعث تنظیم درد می شود. به همین دلیل، در بسیاری از داروهای مسکن، از کافئین استفاده شده است.
مزایا و معایب مصرف قهوه برای سردرد
به طور خلاصه، مزیت ها و معایب قهوه برای سردرد و عارضه ای نظیر میگرن عبارتند از:
- انقباض عروق و تسکین سردرد
هنگام بروز سردرد، رگ های خونی متورم و سفت می شوند. کافئین، عروق را منقبض می کند و با محدود کردن جریان خون، درد را کاهش می دهد. همچنین، مصرف همزمان کافئین با داروهای ضد درد نظیر آسپرین یا استامینوفن، میزان جذب دارو را افزایش داده و فرآیند تسکین درد را سرعت می بخشد.
با مصرف منظم قهوه، بدنتان به کافئین وابسته شده و با قطع مصرف، رگ های خونی بزرگ می شوند. در نتیجه، جریان خون اطراف مغز افزایش یافته و فشار وارد بر اعصاب محیطی بیشتر می شود که این علائم، تشدید سردرد را به دنبال دارند.
توصیه ها و نکات عملی درباره مصرف روزانه کافئین و قهوه
از بررسی ها و تحقیقات صورت گرفته روی تاثیر کافئین نتیجه می گیریم که نحوه واکنش بدن به کافئین به توده بدنی، سلامت، متابولیسم و همچنین عادت بدن شما بستگی دارد. طبق گزارش ها، دوز قابل قبول کافئین برای عموم افراد حدود 400 میلی گرم است. برای اینکه بتوانید میزان کافئین نوشیدنی های مورد علاقه خود را به راحتی محاسبه کنید، در جدول زیر سطح تقریبی کافئین هر وعده را مشخص کرده ایم:
نوشیدنی
| میزان کافئین
|
نوشیدنی های شکلاتی
| 5-10 میلی گرم در هر 250 میلی لیتر
|
قهوه فوری
| 80-120 میلی گرم در هر 250 میلی لیتر
|
اسپرسو
| 105-110 میلی گرم در هر 250 میلی لیتر
|
لاته
| 105-110 میلی گرم در هر 250 میلی لیتر
|
شما باید در مورد تاثیر کافئین بر بدنتان آگاهی کسب کنید و به دوز مصرفی خود توجه داشته باشید. برای بهره مندی از مزیت های کافئین و قهوه، نکات زیر را رعایت کنید:
- اگر به طور دائم، کافئین مصرف می کنید، حتما آب زیادی بنوشید تا اثرات کم آبی ناشی از کافئین را جبران کنید.
- برای جلوگیری از سردرد ناشی از قطع مصرف کافئین، روزانه دوز ثابتی را مصرف نمایید.
- چنانچه قصد دارید مصرف کافئین را کاهش دهید، این کار را به تدریج انجام داده و روزانه حدود 25 درصد از مصرف خود را کم کنید.
در مورد ارتباط بین مصرف کافئین و سردرد به ویژه سردردهای میگرنی، نکات کشف نشده زیادی وجود دارد. با این حال، عاقلانه ترین کار این است که به صدای بدن خود گوش دهید و اگر با نوشیدن قهوه متوجه تشدید سردرد خود شدید، مصرف آن را کمتر کنید. از سوی دیگر، اگر این ماده تاثیر مثبتی بر دردهای شما دارد، پس از نوشیدن قهوه روزانه خود لذت ببرید.