لته آرت مهارتی است که با شکل ها و الگوهای مسحورکننده اش یک فنجان قهوه ساده را به اثری هنری تبدیل می کند. اگرچه لته آرت بر طعم نوشیدنی تاثیر نمی گذارد ولی سرو یک فنجان قهوه خوش طعم که به زیبایی تزئین شده باشد، تجربه ای لذت بخش و فراموش نشدنی را رقم می زند. البته، انجام این تکنیک ساده نیست و باریستاها ترفندهای ویژه ای را برای ایجاد طرح های هنری لته به کار می برند تا یک شاهکار بصری را ارائه دهند.
مقدمهای بر لته آرت
خاستگاه این هنر، ایتالیا یعنی مرکز قهوه و اسپرسو است. در دهه 1980 میلادی، باریستاهای ایتالیایی با ایجاد طرح ها و الگوهایی روی سطح کف شیر، شروع به آزمایش تکنیک های مختلفی کردند که امروزه به عنوان لته آرت می شناسیم. بدین ترتیب، طراحی خاص رزتا در اواسط دهه 1990 محبوب شد که نقطه عطفی در توسعه لته آرت بود و به تمامی باریستاهای سراسر جهان الهام بخشید تا مهارت های خود را بهبود دهند.
با افزایش محبوبیت این هنر، رقابت های مختلفی ایجاد شد تا باریستاها بتوانند با شرکت در مسابقات توانایی های خود را در ایجاد طرح های پیچیده و شگفت انگیز روی قهوه نشان دهند. امروزه لته آرت فراتر از یک جذابیت هنری است و به عنوان یک پدیده فرهنگی شناخته می شود که دوستداران قهوه را در سراسر جهان به خود جذب می کند.
اصول اولیه و تکنیک های پایه
کلید انجام یک لته آرت عالی، تهیه شیر کاملا بخارپز و سرشار از میکروفوم (microfoam) است. برای اینکه یک فوم شیر عالی تهیه کنید، به موارد زیر توجه داشته باشید:
- در درجه اول می بایست شیر مناسب را انتخاب کنید. شیر کامل بهترین گزینه برای ایجاد لته آرت می باشد که بافت خامه ای و غنی حاصل می کند.
- زاویه نازل بخار از دیگر نکات مهم برای تهیه یک فوم شیر مطلوب است. نصف پارچ را با شیر سرد تازه پر کنید و میله بخار را در موقعیت جانبی درون آن قرار دهید. حدود 2 الی 3 سانتی متر از میله بخار را در شیر فرو ببرید و فرآیند بخار دادن را آغاز کنید.
- جهت تشخیص مدت زمان بخار دادن شیر می بایست به دمای آن توجه نمایید. زمانی که دمای شیر به 65-70 درجه سانتی گراد رسید، یعنی فوم شیر آماده است. در پایان کار، شیر بخارپز می بایست به شکل یک فوم یکدست باشد و نباید لایه های جداگانه کف غلیظ و شیر داغ در آن به چشم به بخورد.
- در نهایت، موفقیت لته آرت به نحوه ریختن فوم شیر در اسپرسو بستگی دارد. استفاده از زاویه های مناسب و حرکات چرخشی دست برای ایجاد یک لته آرت مخملی و زیبا ضروری اند. پس، فنجان را به صورت کج (زاویه 45 درجه) نگه دارید و پارچ فوم شیر را در فاصله 10 الی 12 سانتی متر بالای فنجان بگیرید. سپس، به آهستگی مقدار زیادی کف شیر را در عمیق ترین قسمت فنجان اسپرسو بریزید تا شیر با اسپرسو مخلوط شود. بعد از این مرحله می توانید طرح های دلخواه را ایجاد کنید.
طرحهای ساده
پس از تسلط بر اصول اولیه می توانید آماده شوید تا برخی از محبوب ترین طرح های لته آرت را امتحان کنید.
- قلب (Heart): یکی از ساده ترین و محبوب ترین اشکال لته آرت، قلب است که با حرکات آرام و ریختن شیر به صورت دایره ای ایجاد می شود. شاید شکل گیری این طرح چند ثانیه طول بکشید ولی با حفظ سرعت آهسته و ریختن فوم، متوجه پر شدن فنجان و ایجاد شکل قلب می شوید.
- لاله (Tulip): از دیگر طرح های رایجی که کافه ها برای تزئین قهوه خود استفاده می کنند، لاله است. با ریختن لایههای دایرهای کوچک درون هم، شکلی مشابه گل لاله به دست می آید. شما می توانید هر تعدادی که می خواهید لایه اضافه کنید تا لاله جذابی داشته باشید.
طرحهای پیچیدهتر
طرح های قلب و لاله از متداول ترین اشکال لته آرت اند که تقریبا در هر کافه ای دیده اید. با این حال، باریستاهای حرفه ای طرح های پیچیده تر و خلاقانه تری را ارائه می دهند که فوق العاده زیبا هستند، از جمله:
- رزتا (Rosetta): رزتا طرحی شبیه به برگ یا سرخس است که به حرکات سریع تر و دقیق تر نیاز دارد. جهت ایجاد این طرح باید پارچ شیر را به طرفین تکان دهید تا خطوط موج دار روی قهوه شکل بگیرند. سپس، بدون توقف حرکت دست، پارچ را به سمت بالای فنجان بکشید تا ساقه رزتا پدیدار شود.
- قو (Swan): کشیدن شکل قو با کف شیر شاید ترسناک به نظر برسد اما کسانی که بر سایر تکنیک های لته آرت تسلط دارند، به راحتی می توانند آن را اجرا کنند. ابتدا یک طرح رزتا درست کنید و بدون تکان دادن پارچ، خطی از فوم را در وسط رزتا بکشید تا گردن قو ایجاد شود. سپس، برای سر قو یک قلب کوچک طراحی کنید.
تکنیکهای پیشرفته
امروزه، هنرمندان لته آرت طرح های منحصر به فردی را ارائه می کنند که فراتر از یک تزئین ساده نوشیدنی است. به عنوان مثال، اخیرا لته آرت های سه بعدی بسیار محبوب شده اند. در ایجاد این طرح های سه بعدی از فوم شیر، شکلات، کارامل و ... استفاده می کنند و فوم شیر را با قاشق و ابزارهایی نظیر کاردک به صورت برجسته شکل می دهند. علاوه بر این، از رنگ های طبیعی مانند پودر کاکائو، زغفران یا رنگ های خوراکی برای ارائه لته آرت های خاص و چشمگیر بهره می برند.
دستورالعملهای عملی
اگر می خواهید یک لته آرت بی نقص ارائه دهید، ملاحظات زیر را رعایت کنید:
- برای جلوگیری از آلودگی و اطمینان از بافت فوم شیر، پارچ باید تمیز و خشک باشد.
- استفاده از شیر تازه و سرد جهت تهیه فوم شیر باکیفیت ضروری است.
- فوم شیر را در دو پارچ جداگانه تقسیم کنید تا کار با آن راحت تر شود.
- در ایجاد طرح های پیچیده به سرعت و زاویه ریختن خود توجه کنید.
- لرزش دست می تواند باعث پاشیدن شیر و خراب شدن طرح شود.
- به خاطر داشته باشید که تمرین منظم راهکار بهبود تکنیک و مهارت شما است.
ابزارهای مورد نیاز
طراحی لته آرت علاوه بر مهارت فردی، به ابزارهای محدود و مشخصی احتیاج دارد. در قدم اول برای آماده کردن شات اسپرسو، یک دستگاه اسپرسوساز لازم است. همچنین، پارچ شیر با دهانه نوک تیز، دستگاه کف ساز شیر و دماسنج نیز برای تهیه فوم شیر مناسب ضروری اند.
اگر به لته آرت علاقه دارید، امیدواریم این مطلب الهام بخش شما باشد تا سفر خود را به دنیای تزئین قهوه آغاز کنید و با امتحان کردن این تکنیک های کاربردی و جذاب، شاهکارهای هنری خود را خلق نمایید.